Nếu bị cáo được tại ngoại thì thời gian thử thách bằng hai lần mức án nhưng không dưới một năm và không quá năm năm. Nếu bị cáo đã bị tạm giam thì lấy mức án trừ đi thời gian bị tạm giam, sau đó tính thời gian thử thách bằng hai lần mức án còn lại phải chấp hành nhưng không dưới một năm và không quá năm năm. Ví dụ: Tòa phạt A ba năm án treo. A đã bị tạm giam một năm nên mức hình phạt còn lại A phải chấp hành là hai năm và thời gian thử thách sẽ là bốn năm.
Hướng dẫn trên tưởng đã quá rõ nhưng trong thực tế ở Phú Yên lại có nhiều cách áp dụng khác nhau, thậm chí ngay trong một tòa cũng bất nhất.
Chẳng hạn, bản án ngày 21-3-2008 của TAND huyện Sơn Hòa phạt Trần Bình Thuận một năm sáu tháng án treo, thời gian thử thách là ba năm. Ở đây, Thuận bị tạm giam 29 ngày, hình phạt Thuận phải chấp hành còn lại là một năm năm tháng một ngày án treo, lẽ ra theo đúng hướng dẫn thì thời gian thử thách của Thuận chỉ là hai năm 10 tháng hai ngày.
Tuy nhiên, cũng tòa này, trong bản án ngày 14-8-2008 lại tuyên đúng hướng dẫn. Cụ thể, tòa phạt Nguyễn Thọ Dương một năm án treo. Dương đã bị tạm giam một tháng năm ngày nên hình phạt còn lại Dương phải chấp hành là 10 tháng 25 ngày án treo. Từ đó, tòa tính ra thời gian thử thách là 21 tháng 20 ngày.
Ở một vụ tương tự, TAND huyện Sông Hinh lại tuyên khác. Tại bản án ngày 2-1-2009, tòa phạt Lê Văn Định chín tháng án treo, thời gian thử thách là một năm ba tháng 12 ngày. Trước đó, Định bị tạm giam một tháng tám ngày. Như vậy, tòa không trừ thời gian Định bị tạm giam vào mức án mà lại trừ vào thời gian thử thách.
Cá biệt, có tòa không trừ thời gian bị cáo bị tạm giam vào đâu cả. Tại bản án ngày 17-2-2009, TAND huyện Sông Cầu phạt Lê Văn Cu chín tháng án treo, thời gian thử thách là một năm sáu tháng. Theo hồ sơ, Cu bị tạm giam hơn một tháng nhưng tòa lại không hề đả động gì đến.
Khi hướng dẫn đã có và đã rõ, thiết nghĩ việc áp dụng sai thuộc về trách nhiệm của hội đồng xét xử. Việc này không chỉ gây bất nhất trong áp dụng pháp luật mà còn gây bất công cho các bị cáo!

(Theo Pháp luật Tp.HCM)