Ngày 22-3-2011, Quốc hội đã thảo luận lần cuối về dự án sửa đổi Bộ luật Tố tụng dân sự. Sau phiên thảo luận này, dự thảo Bộ luật Tố tụng dân sự sửa đổi sẽ được Ủy ban Thường vụ Quốc hội hoàn chỉnh lần cuối, trình Quốc hội thông qua tại buổi họp tuần sau. Quốc hội bàn lần cuối, tỉ lệ ủng hộ áp đảo.
Vấn đề đáng chú ý đầu tiên là phần lớn các đại biểu ủng hộ việc Viện kiểm sát (VKS) tham gia sâu vào quá trình giải quyết án dân sự. Bởi lẽ sửa đổi này đã được chuẩn bị kỹ trong quá trình sơ kết thực hiện Nghị quyết 49 về chiến lược cải cách tư pháp. Kết quả cho thấy từ sau khi có Bộ luật Tố tụng dân sự 2004, nhiều vụ án dân sự giải quyết thiếu khách quan, vi phạm tố tụng nghiêm trọng nhưng VKS không kịp thời phát hiện để kháng nghị. Tỉ lệ án bị hủy, sửa không giảm. Nói như Trưởng ban Dân nguyện Trần Thế Vượng, có những VKS huyện ba năm không kháng nghị được vụ nào, trong khi ở tòa huyện đó số án dân sự bị hủy, sửa không ít.
Từ sơ kết này, Bộ Chính trị đã có văn bản kết luận: "Tiến độ giải quyết các vụ việc còn chậm, chất lượng xét xử các vụ án dân sự còn thấp […], trong đó có nguyên nhân là chưa có cơ chế giám sát, kiểm sát có hiệu quả việc giải quyết các vụ án dân sự". Ngoài ra, Bộ Chính trị còn có một kết luận nữa là thời gian tới, VKS tiếp tục thực hiện chức năng thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động tư pháp. Như thế, khi VKS chưa chuyển sang mô hình viện công tố thì việc kiểm sát viên tham gia sâu hơn vào quá trình giải quyết án dân sự không mâu thuẫn gì với tinh thần cải cách tư pháp.
Về chuyện có nên xét lại "án đụng trần", cả Viện trưởng VKSND Tối cao Trần Quốc Vượng lẫn Chánh án TAND Tối cao Trương Hòa Bình đều ủng hộ. Ông Bình trấn an sự lo lắng của các đại biểu về khả năng bùng phát việc khiếu nại quyết định của Hội đồng Thẩm phán TAND Tối cao. "Đây là cơ chế đặc biệt để chính Hội đồng Thẩm phán tự sửa sai quyết định của mình. Quy trình xem xét rất chặt chứ không phải cứ có khiếu nại là xem lại" - ông Bình nhấn mạnh.
Kết thúc phiên thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu điểm lại các ý kiến, thấy rằng đa số đều đồng ý với các sửa đổi trong dự thảo. Vấn đề còn lại là có nên giao cho tòa quyền tuyên hủy quyết định của cơ quan, tổ chức khi phát hiện rõ ràng trái pháp luật hay chỉ kiến nghị hủy như hiện hành, ông Lưu cho biết Ủy ban Thường vụ Quốc hội sẽ bàn lại.
Theo Phapluattp.vn
